sábado. 06.06.2026
La opinión de
Félix Caballero Wangüemert

Félix Caballero Wangüemert

Félix Caballero Wangüemert naceu en Logroño (La Rioja) en 1967. Vive en Galicia desde 1991. Doutorouse en Investigación en Comunicación cunha tese sobre o humorista gráfico Xaquín Marín. É ademais licenciado en Ciencias da Información (Xornalismo) e gradado en Ciencias da Linguaxe (con mención en Filoloxía Galega). Traballou como xornalista en “El Correo Gallego”, “Riadevigo.com” e “España Exterior”. Ten publicado artigos de investigación sobre o humor en libros colectivos e revistas especializadas. É tamén autor de dez libros –cinco en castelán e cinco en galego–, entre os que destacan “O humor en cadriños” e “O humor en cadriños II” (ambos os dous de entrevistas con humoristas gráficos galegos), “O humor galego alén da retranca”, “Xaquín Marín. Arte e compromiso no humor gráfico galego” (adaptación da súa tese de doutoramento), “Falemos de caricatura” (unha longa entrevista a Siro) e “Jesús, humorista” (un ensaio sobre o sentido do humor na figura de Xesús de Nazaret). Ademais ten no prelo o libro “A retranca. Un intento de clarificación”.

Verdade

Ilustración DL-G.
 Vivimos no peor dos mundos porque ten dado ás costas á verdade.

Policía

Ilustración de DL-G.
Os policías (e os gardas civís) son, certamente, uns dos profesionais que máis ben nos fan a todos e aos que máis temos que admirar e agradecer. Están aí para nos protexer, coidar e defender cando máis o necesitamos. E fano, ademais, xogándose moitas veces a vida.

Cambiar o mundo

Ilustración DL-G.
Non só non se trata de cambiar o mundo enteiro –“quien mucho abarca, pouco aprieta”, dicimos en castelán–, senón que se cadra nin sequera fai falla mudar ese metro cadrado circundante do que nos falaba o profesor: só os nosos corazóns e cerebros. É dicir, a nós mesmos, só a nós.

San Xosé

Ilustración DL-G.
San Xosé é un santo polo que teño unha especial simpatía. Non digo “devoción” porque non son de rezarlle nin de poñerlle velas, pero si simpatía. É lóxico, porque probablemente é o santo máis grande da historia. 

Paus e rachas

Ilustración DL-G.
A revolución sexual que veu mudar radicalmente o concepto de familia e a maneira de educar os nenos, comezou nos anos sesenta nos EEUU e Gran Bretaña, pero en España no se deixou sentir case ata a segunda metade dos setenta, tras a morte de Franco. 

Amigo

Ilustración DL-G.
A amizade, por suposto, é algo moi diferente desas relacións virtuais. A amizade –digámolo sen ambaxes– é amor, un tipo de amor. Existe o amor de pai ou nai, o amor de fillo, o amor de irmán e o amor de amigo. 

Liberdade

Departamento de Infografía DL-G.
A maioría das persoas ten unha idea da liberdade herdada da Revolución Francesa: “Liberdade, igualdade, fraternidade”. Pero esa idea liberal de liberdade é falsa, unha gran mentira (“porque amo a liberdade, detesto o liberalismo”, dixo alguén que, por desgraza, agora non recordo).

Agarrase á fe

Departamento de Infografía DL-G.
 Os seus inimigos, que noutro tempo, cando a institución era forte e poderosa, calaban como mudos –igual que calan hoxe sobre ante o Islam, pola conta que lles trae–, entran a matar nela, procurando causarlle o meirande dano posible. 

Xornalismo

Ilustración de DL-G.
Coas mortes de Ónega, Del Pozo e Franco non só choramos estes tres mestres, senón tamén o propio xornalismo, ese que, segundo dicía Pérez-Reverte no seu artigo, “noutro tempo foi o oficio máis fermoso do mundo”. 

Envellecer

Ilustración DL-G.
 (...) mellor que “o reto é non envellecer”, sería dicir “o reto é envellecer ben”, con dignidade, con alegría, con saúde, con vitalidade. 

Permisividade

Ilustración DL-G.
Nenos tiranos que se caracterizan por un egocentrismo extremo, unha baixa tolerancia á frustración e a falta de empatía. 

Envexa

Ilustración DL-G.
Por suposto que o que hai atrás destes ataques é envexa. Pura e porca envexa. Os que aldraxan a estes grandes empresarios en realidade envéxanos, e simplemente por que teñen cartos.

Autoodio

Ilustración DL-G.
 O autoodio é un concepto acuñado polo nacionalismo galego –supoño que tamén polo catalán e mais o vasco nos seus contextos– para se referir aos galegos desleigados, é dicir, a aqueles (segundo explica o RAG) que non manifestan demasiado apego, afecto ou amor pola terra en que naceron.

Fernando Esteso

Fernando Esteso.
O humor de Esteso pódenos parecer hoxe choqueiro, pero no seu tempo tivo un éxito extraordinario e fixo felices a moitísimas persoas, entre eles ao neno que era eu daquela. Os seus chistes facían graza á España da época e era un grande imitador.

Perdón

Ilustración DL-G.
sorpréndeme escoitar esta reflexión ao fillo de Ussía, a quen non teño precisamente por un “progre”. E dígoo porque esa “boutade” sobre o perdón é propia dos “progres”. Son eles os que a repiten recorrentemente. 

Irán

Ilustración DL-G.
O curioso dos últimos tempos é que hai unha estreita alianza entre o totalitarismo progre e o islamista. Unha alianza que ao necio lle pode parecer contra natura, pero que ten toda a lóxica do mundo. 

O odio aos nenos

Ilustración DL-G.
A xente non quere ter nenos. O número medio de fillos por muller en España en 2024 situouse en 1,10, un mínimo histórico, continuando a tendencia á baixa, cunha media de 1,09 para nais españolas e 1,28 para nais estranxeiras. 

Felices Reises

Papá Noel gaña terreo no imaxinario do Nadal, mentres os Reis Magos quedan cada vez máis afastados da súa orixe relixiosa.
Nos últimos tempos, os Reis tempos teñen encontrado unha grande competencia en Papá Noel, un personaxe que cada vez conserva menos riscos católicos e que hoxe é moi difícil seguir vinculando ao nacemento de Xesús, é dicir, ao Nadal. 

Bo Nadal

Ilustración DL-G.
Bo Nadal. Xa está, xa o dixen. Nadal, digo. A palabra maldita. Proscrita. Prohibida. Polo progresismo, claro. Polo pensamento único. Xa saben: hai que dicir “boas festas”.

Libre

Retrato del escritor durante un acto público.
O pasado 5 de decembre morría en Ruiloba (Cantabria) o columnista e escritor Alfonso Ussía. Con este motivo, os seus amigos e compañeiros teñen destacado as súas calidades persoais e profesionais, con adxectivos como “valente”, “incisivo”, “mordaz” ou “enxeñoso”, pero un dos que máis se ten repetido é o de “libre”.