Situada no sur do concello de Mondariz, a parroquia de Meirol limita coas parroquias de Queimadelos, Lougares e Mouriscados, ademais do concello veciño de Covelo. Cunha poboación de 213 habitantes en 2025, dez máis ca no ano anterior, esta pequena parroquia conserva unha marcada identidade cultural baseada na música tradicional, o baile e na transmisión das tradicións populares.
A súa principal seña de identidade son os seráns e as foliadas, encontros organizados no Centro Cultural de Meirol que reúnen cada ano a veciños e visitantes arredor da música tradicional galega, da pandeireta, do baile e da gastronomía popular. A parroquia destaca tamén polo recoñecemento aos músicos tradicionais e ás pandeireteiras, así como pola conservación de danzas folclóricas propias, entre elas a coñecida Xota de Meirol.
O patrón eclesiástico da parroquia é Santo André. O seu territorio está formado polos lugares de Os Campados, Filgueiras, A Goleta, Meirol, Outeiro e Penalonga.
O río Xabriña, eixo natural da parroquia
Desde o punto de vista hidrográfico, Meirol está definido polo paso do río Xabriña, un dos principais afluentes do río Tea. O Xabriña descende desde as montañas do concello de Covelo, atravesa esta parroquia e continúa cara ao val do Tea, configurando unha contorna de elevado valor ambiental e etnográfico.
A rede hidrográfica complétase cun importante número de pequenos regatos de ladeira, entre eles os de Lougariños e Furafolla, que alimentan o curso principal e favorecen a riqueza natural da zona.
Unha historia ligada ao señorío de Sobroso
A historia de Meirol remóntase varios séculos atrás. Aínda que foi recoñecida oficialmente como parroquia independente o 15 de decembro de 1924, durante boa parte da súa historia estivo vinculada á parroquia de Mouriscados.
A documentación histórica sitúa xa a parroquia no século XVI e, segundo o Catastro de Ensenada de 1752, pertencía ao señorío do marqués de Sobroso, ao que os veciños debían satisfacer diversos tributos feudais.
Naquela época, os límites parroquiais estaban perfectamente definidos mediante fitos tradicionais e elementos naturais. A economía baseábase fundamentalmente na agricultura, complementada pola actividade de cinco muíños fariñeiros —catro en Bermella e un na Goleta—, todos eles movidos polas augas do río Xabriña.
Os documentos da época tamén reflicten unha importante actividade apícola, con 38 colmeas, así como a existencia de 132 fogares e 134 vivendas habitables. A parroquia contaba cunha taberna pública, un comerciante de aceite, dous cirurxiáns e tres clérigos, sen que existisen mendigos rexistrados.
Durante os séculos XIX e XX, numerosos veciños emigraron principalmente cara a Arxentina, Uruguai, México, Venezuela e Portugal. Na actualidade, a área metropolitana de Vigo constitúe o principal destino laboral da veciñanza.
Unha parroquia viva
Hoxe, Meirol continúa mantendo diversos servizos e equipamentos que contribúen á vida comunitaria, entre eles un campo de fútbol, un parque municipal, a casa cultural, varias naves industriais actualmente abandonadas e o antigo restaurante Monteverde, que durante anos foi un establecemento de referencia na parroquia.
Nos últimos anos, a cultura popular recibiu un novo impulso grazas ao teatro comunitario. Veciños e veciñas participaron nas representacións de "O-Vella" e "A Cornetada", esta última organizada pola Asociación Cultural Val de Regufe dentro do proxecto Teatro Ruralitario, promovido polo artista e actor Giovanni Peixoto. Estas iniciativas buscan recuperar a tradición oral e poñer en valor os antigos oficios e a memoria colectiva do rural.
Festas
O calendario festivo de Meirol mantense moi vivo ao longo do ano. A parroquia celebra as súas principais festas o 3 de febreiro, na honra de San Brais, e o 24 de agosto, na honra de San Bartolomeu. Ademais, o 30 de novembro conmemórase a festividade de Santo André, patrón da parroquia, nunha celebración que continúa reunindo á veciñanza arredor das súas tradicións.
