No extremo occidental do concello de Covelo, rozando xa os límites con Avión e Melón, érguese San Salvador de Prado, unha parroquia pequena en poboación pero inmensa en patrimonio, paisaxe e identidade. Situada nun dos recunchos máis montañosos do sur de Galicia, Prado conserva intacta a esencia do rural tradicional galego, cunha forte pegada histórica, profunda devoción relixiosa e unha relación inseparable coa natureza.
Con apenas 85 habitantes, tres máis que o ano anterior segundo os datos do IGE de 2025, Prado é unha das parroquias máis afastadas do núcleo administrativo de Covelo. Porén, esa aparente distancia converteuse tamén nun dos seus grandes valores: o territorio mantén unha autenticidade pouco frecuente, cunha paisaxe dominada polos montes, os bosques autóctonos e os camiños tradicionais que conducen ata algúns dos puntos máis emblemáticos da provincia.
Precisamente nesta parroquia atópase o Alto do Faro de Avión, con 1.151 metros de altitude, o punto máis elevado da provincia de Pontevedra. Desde o miradoiro do Castelo do Faro de Avión, as vistas abranguen unha ampla panorámica do sur galego e do interior ourensán, converténdose nun dos grandes atractivos naturais da zona.
Pero Prado non é só paisaxe. A parroquia agocha tamén un importante legado histórico e arqueolóxico. Entre os seus tesouros figura un posible campamento militar romano de cinco hectáreas situado no Castelo do Faro, ademais dun antiquísimo sepulcro antropomórfico datado entre os séculos IX e X. A igrexa parroquial de San Salvador e a capela da Virxe da Xestosa —considerada a capela situada a maior altitude da provincia, a 985 metros— completan un patrimonio que combina historia, espiritualidade e tradición popular.
A identidade de Prado está tamén profundamente ligada á súa tradición agrícola e gandeira. Historicamente integrada no antigo Val do Tielas e baixo o señorío das Achas e do Conde de Salvaterra, a parroquia mantén vivo o vínculo co territorio a través da Comunidade de Montes e da Asociación de Veciños, dous colectivos fundamentais na conservación do patrimonio e na dinamización social da zona.
Un dos grandes símbolos da parroquia é a devoción á Virxe da Xestosa, coñecida tamén como Nosa Señora do Faro, cuxa tradición se remonta ao ano 1754. A romaría celebrada o último domingo de agosto constitúe unha das citas máis multitudinarias de toda a comarca, chegando a reunir máis de mil romeiros arredor da capela e da área recreativa da Xestosa. Misas, procesións, música, verbenas e postos tradicionais de churrasco, polbo, sardiñas, pan e viño converten a celebración nunha auténtica exaltación da cultura popular galega.
Ao longo do ano, Prado mantén ademais outras celebracións destacadas, como a romaría da Virxe da Xestosa en maio ou as festas patronais de San Salvador e Corpus no mes de agosto. Todo isto nun entorno no que tamén destacan espazos naturais como os bosques autóctonos da Carballeira do Rei e do Coveliño, o nacemento do río Tea ou o conxunto etnográfico dos Muíños de Cende.
A pesar do seu reducido tamaño, Prado conta con servizos e infraestruturas que reforzan a vida comunitaria, entre eles unha casa rural, un mesón-restaurante, centro social, velatorio propio e incluso un desfibrilador, ademais dun parque eólico que marca parte da súa paisaxe actual.
Entre montañas, memoria e tradición, San Salvador de Prado segue demostrando que o rural galego conserva unha capacidade única para manter viva a súa esencia sen renunciar ao futuro.
DOCUMENTACIÓN: Alejandro Outerelo.
