Brandomil reafirma o seu papel como un dos grandes referentes da arqueoloxía galega. Por segundo ano consecutivo, a Facultade de Xeografía e Historia da Universidade de Santiago de Compostela escolleu este enclave para unha visita formativa, na que participaron 90 alumnos do Grao en Historia acompañados polo profesorado, encabezado polo doutor Miguel Carrero Pazos.
Un percorrido completo polo pasado romano
A xornada, organizada pola Fundación Brandomil, incluíu un itinerario polos principais puntos do xacemento: o Camiño Real, a Ponte Vella, o Castro e a zona de Pedra do Altar. A visita arrancou na Oficina de Información Cultural-Turística “Brandomil. Porta romana da Costa da Morte”, onde os estudantes puideron coñecer a estrutura do enclave a través de recreacións e imaxes aéreas.
O percorrido continuou polo Camiño Real de Santiago a Muxía —superposto a unha antiga vía romana— e cruzou o río Xallas pola Ponte Vella, de orixe romana e estrutura actual do século XVI, nun entorno paisaxístico que chamou a atención dos visitantes.
Tecnoloxía punteira ao servizo da arqueoloxía
O arqueólogo director das escavacións, Lino Gorgoso, explicou os avances acadados en 2025, destacando o uso de tecnoloxías non invasivas como xeorradar, gradiómetro e dron LIDAR multiespectral, en colaboración co CSIC. Estes traballos permitiron localizar numerosos restos soterrados, reforzando o potencial do xacemento a nivel peninsular.
Estas técnicas compleméntanse con escavacións tradicionais e análises de radiocarbono e sedimentos, situando Brandomil á vangarda da investigación arqueolóxica.
A pegada romana na vida cotiá
Durante a visita, o alumnado tamén puido comprobar a presenza de elementos romanos integrados na propia localidade: basas de columnas na igrexa, pías e restos en hórreos ou o coñecido miliario de Brandomil.
Un dos puntos destacados foi a Domus Romana 1, parcialmente escavada e visitable, onde se explicaron espazos como o atrium, culina, tablinum ou impluvium, ofrecendo unha visión directa da vida doméstica no século I.
Un xacemento en expansión
Os resultados das últimas escavacións permanecen soterrados de forma preventiva, pero as estruturas descubertas en Pedra do Altar serán as próximas en saír á luz, evidenciando a gran extensión do asentamento romano.
A visita rematou na oficina turística cunha explicación sobre o frontón funerario atopado en Brandomil —único en Galicia e actualmente desaparecido— do que se conserva unha reprodución divulgativa.
Unha experiencia que deixa pegada
Durante as dúas horas de actividade, os estudantes participaron activamente, formulando preguntas e amosando grande interese. Desde a organización destacan a xornada como “inesquecible” e confían en que iniciativas como esta esperten novas vocacións entre os futuros arqueólogos galegos.
Brandomil segue así consolidándose como un enclave clave para o estudo e a divulgación do pasado romano en Galicia.
